برای آموزش رایگان ویپ به زبان اصلی می توانید از سایت های زیر استفاده کنید:

آموزش 130:یادگیری ویپ

آموزش 110:IP Telecommunication:Voip and All-IP Networking

Teracom Training

پروتکل RTP و RTCP چیست؟

در واقع RTP برای استاندارد سازی ساختار بسته برای ارسال صدا و تصویر تحویل داده شده بر روی اینترنت تعریف شده است. این پروتکل اولین بار توسط گروه کاری انتقال صدا و تصویر سازمان IETF در قالب استاندارد RFC 1889 در سال 1996 استاندارد سازی شده و توسط استاندارد RFC 3550 در سال 2003 کامل گردیده است.

سرویس تحویل نقطه به نقطه برای یک ترافیک بلادرنگ بوسیله این پروتکل­ها برای صدا و تصویر ارائه می­ شود و همچنین این پروتکل­ها بر روی پروتکل UDP و در پاره­ای از اوقات بر روی پروتکل TCP کار می کنند و هیچ ضمانتی برای تحویل بسته ارائه نمی دهند .

طراحی اولیه این پروتکل ها برای فرآیند multicast (پخشی) بوده که از طریق ای فرآیند بتوانند داده­­ های multimedia (صوت و تصویر) را ارسال کنند.

اگر بخواهیم از زاویه دیگری به موضوع بنگریم پروتکل RTP از دو بخش تشکیل شده است:

· RTP : بخشی که وظیفه حمل دیتا را بعهده دارد.

· RTCP : بخشی که وظیفه ما کنترل کیفیت سرویس و حمل اطلاعات جانبی انتقال را بعهده دارد. 2- RTP

RTP پروتکل انتقالی است که احتیاجات انتقال صدا و سایر داده­ های بلادرنگ را در نظر می گیرد. RTP می­ تواند داده را بصورت پیوسته و پشت سرهم انتقال دهد ودر تحویل داده­ ها به مقصد در فرآیند Multicast و ارائه گزارش از تحویل آن (delivery) کارائی محسوس و قابل توجهی دارد. RTP قابلیت حمل بلادرنگ داده­هایی را دارد که TCP ندارد. داده ­هایی مانند صوت،ویدئو و ….

RTP پروتکلی است که برای کار مستقل تحت نظارت لایه انتقال طراحی شده، در واقع این پروتکل برای مدل هفت لایه OSI طراحی شده است.

نکات اصلی در مورد RTP

  • حمل داده با ویژگی­های بلادرنگ
  • ساده ترین کنفرانس صدا Multicast
  • Audio and Video Conference
  • بالا بردن قابلیت multicast،unicast از 2 مشتری تا بینهایت
  • ارائه همزمان سازی داخلی: حذف jitterها
  • ارائه همزمان سازی بین صدا وتصویر

ساختار RTP این پروتکل در لایه کاربری قرار دارد در واقع در میان لایه کاربردی وانتقال و تحت نظر لایه انتقال بروی TCP و UDP کار می کند.

در مورد RTP یک سری کارهایی وجود دارد که به آن نسبت می­ دهند ولی در حقیقت همه آن مسائل درست نیست. از جمله­ این کارها می ­توان به موارد زیر اشاره کرد.

  • تعریف فرمتmedia data
  • راه اندازی تنظیمات ارتباط-connection setups
  • راه اندازی رزرو منابع-resource reservation
  • گارانتی تحویل به موقع و کیفیت سرویس-QOS

که به ترتیب در مورد 2 و 3 نیاز به پروتکل­های SIPیا H323 وRSVPمی­ باشد.

Packet header

کمترین طول packet header ،12 می باشد و بخشهای آن به صورت زیر تعریف می­ شوند. 2-4-1- Ver

2 بیت که مشخص کننده­ version پروتکل است. 2-4-2- (P (Padding

1 بیت که برای نشان دادن لایه خارجی در انتهای packet استفاده می شود. 2-4-3- (X (Extension

1 بیت که برای توسعهheader بین فرمت استاندارد و payload data استفاده می ­شود. 2-4-4- (CC (CSRC Count

4 بیت است که شامل شماره csrc مورد نظر می شود. 2-4-5- (M (Marker

1 بیت که برای تعیین سطح کاربرد و تعریف profile استفاده می شود.

ساختار packet header

PT) Payload Type)

7بیت که برای مشخص کردن فرمت payload مورد استفاذه قرار می­ گیرد. 2-4-7- Sequence Number

که نشان دهنده­ی شماره بسته­ ها و توالی بسته ­های ارسالی است. 2-4-8- Timestamp

32 بیت که برای فعال کردن باز نواخت نمونه گرفته شده در گیرنده فعال می شود. 2-4-9- SSRC

32 بیت که برای همزمان سازی منابعی که بعنوان منابع مسیر مشخص شده، مورد استفاده قرار می گیرد.. 2-4-10- CSRC

مشخص کننده منابع کمکی در فعالیتهایی که نیاز به چند منبع می باشد. 3- RTCP

یک فعالیت پویا برای حمایت از کیفیت سرویس در RTP که تحت عنوان پروتکل RTCP بیان شده است.که این عمل از آغاز ارسال تا دریافت گزارش تحویل انجام می­ شود و می تواند برای تشخیص خطا نیز مورد استفاده قرار گیرد. RTCP در خود سطح انتقال معین و بالایی را برای منابع RTP نگه می­ دارد که قابل توجه است.

در مورد کاربرد­های این پروتکل می­ توان به موارد قابل توجه زیر اشاره کرد.

  • کنفرانس صوتی پخشی (multicast)
  • برقراری اتصال مکالمه(Call connection)
  • نمونه برداری صدا در مدت زمانی 20ms
  • هر داده قابل توجه با هدر RTP بسته بندی می­ شود.
  • بسته RTP در اطراف بسته UDP فعالیت می­ کند.
  • از طریق شبکه ارسال می­ شود.
  • گیرنده­ ها بسته ارسال شده را می ­گیرند و هدر RTP آن را تحلیل می ­کنند.

مورد استفاده در Mixers and Translators

از طریق منطبق کردن منابع شبکه این کار را انجام می دهد.در واقع MIXER ها اطلاعات را در پهنای بان کم ارسال می ­کنند و خطوط مدیا را با هم ترکیب می­ کنند.در مورد Translator ها هم می توان گفت که هدر­های بسته­ های RTP را برای شبکه­ های خصوصی کد گشائی می ­کنند.

شکل: استفاده Mixer و Translator از RTP 4-3- کیفیت و توزیع دیتا

این پروتکل در زمان بروز برخی مشکلات ارسال اطلاعات مانند از دست دادن بسته ها،ازدحام،jitter و زمان حمل، از راهکارهای زیر استفاده می ­کند.

  • استفاده مستقیم برای کنترل در تطابق کدگذاری
  • شناسائی مشکل چه محلی باشد چه سراسری
  • آنالیز آماری در دوره بلند مدت و کوتاه مدت

نتیجه

بطور کلی می ­توان اینچنین گفت که دو پروتکل RTP و RTCP دو پروتکل جدا ناشدنی هستند که در کنار یکدیگر به فعالیت می­ پردازند. در واقع برخی این دو پروتکل را یک پروتکل می­ دانند که از دو بخش تشکیل شده است RTP بخش اصلی پروتکل و RTCP پخش کنترلی پروتکل محسوب می­شود.

کارکردهای اصلی این دو پروتکل

  • payload type identification
  • sequence numbering
  • time stamping
  • delivery monitoring
  • mixers & translators

منابع :

[1] RFC 1889: H. Schulzrinne et al, “RTP: A Transport Protocol for Real-Time Applications”

[2] RFC 3551 - http://tools.ietf.org/html/rfc3551

[3] http://www.itpapers.com/techguide/voiceip.pdf

[4] www.cs.columbia.edu/~hgs/rtp/papers.html

[5] RTP-http://en.wikipedia.org/wiki/Real-time_Transport_Protocol

[6] RTCP - http://en.wikipedia.org/wiki/RTCP

چاپ/برون‌بری